Në shënimin e 18-të të vdekjes së ish-presidentit të Kosovës, Ibrahim Rugova, krerët e shtetit, figura publike dhe ambasadorët e huaj në Kosovë kanë bërë homazhe tek varri i tij.
Rugova ndërroi jetë më 21 janar të vitit 2006 dhe është varrosur me nderime të larta shtetërore dhe ushtarake.
A do të ndezë Putin së shpejti luftën e ardhshme në Europë? Me këtë pyetje e nis gazeta e njohur gjermane, Bild, një artikull mbi një luftë të mundshme në Ballkan. Ekspertët e Ballkanit paralajmërojnë për zhvillimet në Serbi nën presidentin Aleksandar Vuçiq.
“Putini do të krijojë një fushë të dytë beteje në tokën europiane përpara zgjedhjeve europiane në Ballkan” – me ndihmën e presidentit serb, citon Bild aktivisten europiane Kati Schneeberger. Me “fushë beteje të mundshme” ajo nënkupton konfliktin e Kosovës. Sfondi: Serbia zyrtarisht e konsideron këtë rajon si “krahinë autonome”.
Bild bën kontrollin e krizës me ekspertin serb Jakov Devçiq, kreu i zyrës së jashtme të Serbisë/Malit të Zi të Fondacionit Konrad Adenauer, të lidhur me CDU.
► Shtator 2022. Sinjali i qartë: Në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, ministrat e jashtëm të Serbisë dhe Rusisë nënshkruajnë një marrëveshje për bashkëpunimin e ardhshëm – gjashtë muaj pas sulmit të Rusisë ndaj Ukrainës. Dhe: Serbia ende nuk po merr pjesë në sanksionet e BE-së kundër Rusisë.
► Maj 2023: Aleksandar Vulin (ish-shefi i inteligjencës) dhe Ivica Daçiq (ministër i Jashtëm) përfaqësojnë Serbinë në konferencën e sigurisë në Moskë.
Devçiq tha: “Ka rryma të qarta pro-ruse në peizazhin politik serb. Të dy ish-shefi i inteligjencës Vulin dhe Daçiq përfaqësojnë pozicione pro-ruse. Moska është e vetëdijshme se si ta irritojë Perëndimin politikisht”.
Derisa Vulin dhe Daçiq janë në Moskë, ka trazira serioze mes ushtarëve të KFOR-it (NATO) dhe serbëve të Kosovës në veri të Kosovës. 30 ushtarë nga aleanca perëndimore u plagosën.
► Shtator 2023: Tensionet përshkallëzohen kur 30 paraushtarakë serbë të armatosur rëndë sulmuan oficerët e policisë në veri të Kosovës. Vritet një polic kosovar. Vuçiq ka trupa të dislokuara në kufi – më kërcënues se sa ka qenë prej vitesh!
Eksploziv: Milan Radojçiq (Srpska Lista) merr përgjegjësinë për sulmin, ikën në Serbi, arrestohet, por lirohet pak kohë më vonë.
“Hetimi është ende në vazhdim. Radojçiqit iu ndalua të largohej nga vendi. Është e rëndësishme që BE dhe SHBA të vazhdojnë të kërkojnë një hetim gjithëpërfshirës për atë që ka ndodhur nga pala serbe”, tha Devçiq.
► Tetor 2023: Në vend që të shkojë në samitin BE-Ballkan, Vuçiq udhëton në Kinë dhe takohet me Putinin atje – dhe nënshkruan një marrëveshje të tregtisë së lirë me Kinën në margjinat e samitit të Rrugës së Mëndafshit!
► Janar 2024: Serbia shpall rifutjen e shërbimit të detyrueshëm ushtarak. Një mobilizim?
Një luftë e nxehtë është “më tepër e pamundur”, tha Devçiq, sepse “shumica e serbëve nuk duan ta njohin shtetin e Kosovës në asnjë formë, por gjithashtu nuk janë të gatshëm të hyjnë në luftë për të”.
Konkluzioni: “Situata në Ballkanin Perëndimor në përgjithësi është shumë e brishtë. Pa më shumë prani perëndimore dhe rrjedhimisht gjermane në veri të Kosovës, nuk do të ketë paqe dhe siguri në Ballkanin Perëndimor”, tha Devçiq.
Rukiqi moton e VV-së “Krejt dhe drejt” e ka kthyer me ironi në “Krejt dhe drejt në baltë”.
“Ilustrim i qartë i qeverisjes së pushtetit aktual dhe ku jemi duke perfunduar me këtë pushtet. Pra përfundimin e kemi në baltë, gropa dhe rrugë pa krye”, ka shkruar ekonomisti në Facebook, transmeton lajmi.net.
Ekspertja amerikane e sigurisë, Ivana Stradner, ka komentuar fjalimin e presidentit amerikan, Joe Biden, të mbajtur dje në Shtëpinë e Bardhë e ku flet për agresionin rus në Ukrainë dhe shtron pyetjen se çfarë mund të ndodh nëse Amerika largohet dhe Putin mposht Zelenskyn.
Ajo ka thënë se nëse SHBA-ja nuk e ndalë Rusinë, radha është për Ballkanin, meqë Rusia kërkon një front të dytë në Evropë.
“Unë kam paralajmëruar për një luftë në Ballkan për një kohë të gjatë dhe më në fund SHBA ka hapur sytë. Nëse nuk ndalojmë Rusinë, Ballkani është i radhës. Fronti i Dytë i Rusisë në Evropë”, ka shkruar ajo.
“Bundeswheri” gjerman përmes një njoftimi për media kanë bërë të ditur se si rezultat i përkeqësimit të situatës së sigurisë në Kosovë, Gjermania do ta rris numrin e forcave të saj që janë në Kosovës në kuadër të KFOR-it. Ky kontingjent gjerman i këmbësorisë do të zbarkojë në Kosovë në pranverë.
Nga 80 ushtarë gjermanë sa janë aktualisht në Kosovë në kuadër të KFOR-it, numri i tyre do të shkojë në 300 së bashku me stafin mbëhstetës.
Për këtë çështje ka folur edhe Gjenerali gjerman Bernd Schutt, duke thënë se trupat shtesë gjermane do të zbarkojnë në Kosovë në pranverë.
“Në pranverë do të dërgojmë një kompani shtesë këmbësorie në veprim,” ka thënë gjenerallejtënant Schutt, raporton Express.
Duke dhënë detaje për forcat shtesë që do të vijnë në Kosovë, Schut ka thënë se ata do të bëjnë patrullime, detyra të sigurisë dhe nëse do të jetë e nevojshme edhe de-përshkallëzim në rast të trazirave dhe protestave, shkruan Express.
“Portofoli i tyre i detyrave përfshin patrullimet, detyrat e sigurisë dhe, nëse është e nevojshme, de-përshkallëzimin gjatë protestave dhe trazirave,” shpjegoi gjenerallejtënant Schütt.
Bundesëher njofton se shtimi i trupave gjermane në Kosovë në selinë e KFOR-it është pritur tepër mirë.
Ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka dalë me një reagim ndaj raportimeve “ikjet masive” të qytetarëve të Kosovës. Ai ka thënë se raportimet për largim masiv të kosovarëve janë të pavërtetë, veçanërisht ato përmes autobusëve.
Sveçla ka nxjerrë edhe të dhënat e Policisë së Kosovës apo Departamenti kufitar, duke treguar se nga 1 janari 2024 deri me datën 19, nga Kosova kanë dalë 2 mijë e 408 autobusë, ndërsa kanë hyrë 3 mijë e 687.
Sveçla këto shifra i ka krahasuar edhe me vitin paraprak, duke treguar se në të njëjtën periudhë kohore të vitit 2023 në Kosovë kanë hyrë 3 mijë e 511 autobusë dhe kanë dalë 3 mijë e 731.
Sot mediat vendore bazuar në një përgjigje të Stacionit të Autobusëve kanë raportuar se mesatarja e autobusëve që udhëtojnë drejt shteteve evropiane është 400. Megjithatë pas këtij raportimi ka reaguar vetë Stacioni i Autobusëve, duke thënë se bëhet fjalër për të gjitha linjat edhe ato që qarkullojnë brenda Kosovës.
Raportimet për “ikje masive” të qytetarëve tanë, veçanërisht përmes transportit me autobusë janë të pavërteta. Ato me ose padashje krijojnë panikë te qytetarët dhe rëndom përdoren pastaj për qëllime politike e dashakeqe kundër shtetit tonë nga Serbia.
Lajmet e tilla janë demantuar nga Stacioni i Autobusëve e po ashtu demantohen lehtësisht edhe nga të dhënat e Policisë së Kosovës/Departamenti i Kufirit, ku dëshmohet se nuk bëhet fjalë për “ikje masive” të qytetarëve tanë apo flukse të autobusëve.
Sipas të dhënave nga pikat kufitare, nga 1 janari i këtij viti, kur vendi ynë gëzon të drejtën e lëvizjes së lirë pa viza e deri më sot, në Republikën e Kosovës nga të gjitha pikat kufitare kanë hyrë 3687 autobusë, ndërsa kanë dalur nga të gjitha pikat kufitare 2408 autobusë. Për të dëshmuar se nuk bëhet fjalë për “ikje masive” por me raportime dezinformuese nga disa mediume të papërgjegjshme, për të njejtën periudhë kohore, në vitin që lamë pas kanë hyrë 3511 autobusë ndërsa kanë dalur nga pikat kufitare 3731 autobusë. Pra, 35% më pak autobusë kanë dalur këtë vit pas liberalizimit të vizave sesa në vitin e kaluar.
Procesi i menaxhimit të udhëtimeve pas liberalizimit të vizave është duke shkuar në mënyrën më të mirë të mundshme për çka u jam mirënjohës stafit të Aeroportit, zyrtarëve tanë policor atje si dhe zyrtarëve policor kudo në pikat tona kufitare. Natyrisht, ju bëj thirrje edhe mediave për korrektësi në raportim të lajmeve rreth kësaj teme dhe jo vetëm.
Të gjithë qytetarët i falënderoj për respektim të procedurave të udhëtimit pa viza dhe ju dëshiroj rrugë të mbarë si në vajtje ashtu dhe ardhje në vendin e tyre!
Mikpritës i takimit të hënën më 22 janar do të jetë kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Dimitar Kovaçevski, ndërsa pjesëmarrjen e kanë paralajmëruar: kryeministrat e Kosovës dhe Shqipërisë, Albin Kurti dhe Edi Rama, ai i Malit të Zi, Millojko Spajiq, presidenti serb Aleksandar Vuçiq dhe ministri i Financave dhe Thesarit në Këshillin e Ministrave të Bosnjë-Hercegovinës, Srgjan Amixhiq, kanë kumtuar nga Qeveria e Maqedonisë së Veriut.
Në këtë takim do të marrin pjesë edhe Drejtori i Përgjithshëm për Fqinjësi dhe Negociata për Zgjerim në Komisionin Evropian, Gert Jan Koppmann dhe Ndihmës Sekretari Amerikan i Shtetit për Çështjet Evropiane dhe Euroaziatike, James O’Brien.
Do të marrin pjesë edhe zëvendëskryeministri i Maqedonisë së Veriut për Çështje Evropiane, Bojan Mariçiq dhe ministri i Financave Fatmir Besimi, si dhe homologët e tyre nga vendet e Ballkanit Perëndimor.
Në takimin për Planin për Rritje në Ballkanin perëndimor në Shkup marrin pjesë organizatat rajonale, Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal, CEFTA dhe Forumi i Investimeve i Gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor, si dhe institucionet financiare ndërkombëtare.
Në nëntor të vitit të kaluar, Komisioni Evropian prezantoi një plan të ri të rritjes për Ballkanin Perëndimor, i cili përfshin gjashtë miliardë euro grante dhe kredi për të përshpejtuar afrimin socio-ekonomik me Bashkimin Evropian.
Presidentja Vjosa Osmani i ka sukses një kontigjenti të ushtarëve të FSK-së që është nisur mbrëmë për në Britani të Madhe për të mbështetur një operacion të quajtur INTERFLEX.
Ajo tha se ata do të kenë rol kryesor në stërvitjen e ushtrisë ukrainase.
Shpëtim Hajdaraj, djali i veprimtarit të vrarë të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Smajl Hajdaraj, është i ftuar në “Pressing” të T7, ku po rrëfen për vrasjen e babait të tij më 17 janar 2002.
Ai ka thënë se nuk mund të përmend emra, pasi beson që është një vendim paraprak politik që ka vendosur për vrasjen e babait të tij, Smajl Hajraraj.
Por dyshimet e tij janë për siç e quan ai “binomi SHIK-UDB”.
“Duhet me fillu nga kush e krijoi këtë frymë vëllavrasje. Normalisht dyshimet shkojnë te këta. Tash se cili është roli i secilit individ, këtu nuk ka qenë çështje e një individi që iu ka tek me vra Smajlin. Ka qenë një vendim më i lartë, që unë e quaj ka qenë një lloj binomi SHIK-UDB, ka pas elemente brenda saj”.
“Atyre pjesëtarëve të SHIK’ut nuk iu ka tek me ardh me vra Smajlin. Unë besoj dhe mendoj logjikshëm se ka qenë një vendim paraprak politik. Tash unë nuk mund të them valla ky person e ka marrë atë vendim, sepse mendoj që ka pasur një rreth më të gjerë të njerëzve”, ka thënë ai.
Normalizimi i marrëdhënieve mes Izraelit dhe Arabisë Saudite është elementi kyç për t’i dhënë fund luftës me Hamasin dhe që do të ndryshonte rrjedhën e ngjarjeve në Lindjen e Mesme, tha presidenti izraelit Isaac Herzog të enjten, në takimin vjetor të Forumit Ekonomik Botëror në qytetin zvicerian Davos.
“Është ende delikate dhe mund të dojë kohë, por mendoj se është realisht një mundësi për të ecur përpara në botë dhe në rajon drejt një të ardhmeje më të mirë”, tha zoti Herzog.
Deklarata vjen pak ditë pasi ministri i jashtëm i Arabisë Saudite, princi Faisal bin Farhan, tha në një takim në Davos se mbretëria saudite bie dakort që “paqja rajonale përfshin paqen për Izraelin”. Ai tha se Arabia Saudite “me siguri” do ta njihte Izraelin në kuadrin e një marrëveshjeje më të gjerë politike.
“Por kjo mund të ndodhë vetëm nëpërmjet paqes për palestinezët, nëpërmjet një shteti palestinez”, tha ai.
Edhe sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken përsëriti gjatë një takimi në Davos se zgjidhja për një shtet palestinez mund të ndihmonte për të përmirësuar sigurinë e Izraelit dhe marrëdhëniet e tij me vendet e tjera në rajon.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu dhe qeveria e tij e djathtë janë megjithatë kundër konceptit të një zgjidhjeje me dy shtete për konfliktin mes Izraelit dhe palestinezëve.
Presidenti izraelit Herzog, posti ceremonial i të cilit i shërben unitetit të kombit, tha se mbështetja për këtë ide nga publiku është e ulët, pasi izraelitët e traumatizuar janë të përqendruar tek siguria e tyre pas sulmit vdekjeprurës të Hamasit më 7 tetor. Ai tregoi fotografinë e Kfar Bibas, izraelitit më të vogël që mbahet peng në Gazë, i cili mbushi një vjeç të enjten.
“Kur vendet dalin me propozimin për një zgjidhje ‘me dy shtete’, ato duhet të përballen fillimisht me një pikëpyetje paraprake, që është një pikëpyetje themelore për qeniet njerëzore: A po na ofrohet siguri e vërtetë?”, tha zoti Herzog. “Izraelitët e humbën besimin tek procesi i paqes, sepse panë që terrori lartësohet nga fqinjët e tyre”.
Zoti Herzog theksoi edhe pasojat globale të sulmit në Izrael të Hamasit, që ai tha se është vetëm një ndër veglat e “perandorisë së të keqes që vjen nga Teherani”.
Ndërsa vazhdon konflikti në Gazë, Irani ka ndërmarrë veprime ushtarake ndaj atij që e quan operacion të zbulimit izraelit në Irak, si dhe bëri sulme në Pakistan dhe Siri. Rebelët e mbështetur nga Irani në Jemen, të njohur si huthitë, kanë ndërprerë gjithashtu transportin global detar me sulmet ndaj anijeve në Detin e Kuq, që morën në përgjigje sulme nga Shtetet e Bashkuara dhe Britania.
“Çështja e huthive është e përparësisë numër një, pasi rrit kostot e jetesës për çdo familje në univers, një grup i vogël prej 50 mijë personash, e furnizuar me armë nga një perandori”, tha zoti Herzog.
Të mërkurën në Davos, ministri i Jashtëm iranian Hossein Amirabdollahian këmbënguli se sulmi iranian në Irak, si dhe ndaj një baze militantësh në Pakistan, janë në kuadrin e së drejtës së vendit të tij për t’u vetëmbrojtur. Ai gjithashtu akuzoi Izraelin për “gjenocid” në fushatën ndaj Hamasit, që ka vrarë mijëra civilë palestinezë.
Kryeministri irakian Mohammed Shia al-Sudani gjithashtu dënoi luftën në Gazë gjatë takimeve në Davos të enjten, duke thënë se “komuniteti ndërkombëtar ka dështuar”.
Por zoti Sudani u përpoq të balancojë qëndrimin mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, duke thënë se Iraku ka “interesa” dhe “partneritet strategjik” me të dyja vendet. Ai gjithashtu përsëriti thirrjet për tërheqjen nga Iraku të forcave të koalicionit të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara, duke thënë se prania e tyre nuk është më e justifikuar, pasi grupi Shteti Islamik “nuk është më një rrezik për popullin irakian”.
Udhëheqësit irakianë dhe izraelitë tërhoqën vëmendjen kryesore të enjten ndër aktivitetet e shumta në Davos, ku janë mbledhur udhëheqës botërorë, drejtues të korporatave dhe përfaqësues të tjerë të elitave.
Ministri i Jashtëm i Norvegjisë, Espen Barth Eide i tha agjencisë së lajmeve Associated Press se një zgjidhje me dy shtete mes Izraelit dhe palestinezëve “mund të duket e largët tani, por mund të jetë më e afërt nga ç’mendojmë”.
“Shumë njerëz që e përkrahën këtë ide janë tashmë më të shqetësuar për periudhën afatgjatë, se pa këtë zhvillim do të kemi një përshkallëzim të vazhdueshëm të dhunës”, tha ai.
Aktivitetet katërditore në forumin e Davosit, që është kritikuar si një forum ku flitet për ide të mëdha por pa dhënë zgjidhje, kanë trajtuar një gamë të gjerë tematikash, si ndryshimi klimatik dhe inteligjenca artificiale, një teknologji kjo që mund të ofrojë shanse zhvillimi për ekonominë, por edhe rreziqe.
Sam Altman, drejtor ekzekutiv i kompanisë OpenAI që prodhoi programin e inteligjencës artificiale ChatGPT, mori pjesë në aktivitetet në Davos, pas problemeve në drejtimin e kompanisë vitin e kaluar. Gjatë një takimi për teknologjinë, ai u përball me pyetje për këtë dhe për një padi të ngritur nga gazeta The New York Times, që kërkon t’ia ndalojë kompanisë OpenAI përdorimin e artikujve të kësaj gazete për të përmirësuar programet e dialogimit robotik nëpërmjet inteligjencës artificiale.
Gjatë një mëngjesi pune të organizuar në kuadrin e forumit të enjten, diskutimi u përqëndrua tek lufta e Ukrainës ndaj Rusisë. Presidenti polak Andrzej Duda bëri thirrje që fondet ruse të ngrira në bankat perëndimore të përdoren për Ukrainën.
Ai tha se 60 miliardë dollarët e caktuar për rindërtimin e Ukrainës nga Shtetet e Bashkuara dhe 54 miliardë të caktuara nga Bashkimi Evropian janë “jetike”.
Sekretari i Jashtëm britanik David Cameron i bëri thirrje Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara që të përmbushin dërgimin e ndihmave, të cilat kanë ngecur, si dhe aleatëve që të rikujtohen se të marra së bashku ekonomitë e tyre janë 25 herë më të mëdha se ekonomia e Rusisë.
“Na duhet vetëm ta demonstrojmë fuqinë tonë ekonomike, të lëvrojmë fondet, dhe do të jemi në gjendje ta ndihmojmë Ukrainën që t’i japë fund kësaj”, tha zoti Cameron, i cili pati edhe një takim me ministrin e Jashtëm të Iranit në Davos.
Të enjten udhëtoi drejt Davosit edhe bashkëshorti i nënpresidentes amerikane Kamala Harris, Doug Emhoff, për të marrë pjesë në diskutimet për antisemitizmin, islamofobinë dhe formave të tjera të urrejtjes. /VOA
